Resmi Gazete
     Tarih: 01.09.2000; Sayı: 24157

     Amaç
     Madde 1- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu' nun 24 üncü ve 65 inci maddeleri gereğince hazırlanan bu Yönetmeliğin amacı, Üniversitelerarası Kurul tarafından düzenlenen doçentlik sınavının usul ve esaslarını belirlemektir.

     Kapsam
     Madde 2- Bu Yönetmelik, doktora/sanatta yeterlik veya tıpta uzmanlık derecesine sahip olanlardan doçentlik sınavına başvuranları kapsar.

     Doçentlik sınavı temel alanları
     Madde 3- Doçentlik sınavı açılacak temel alanlar şunlardır: Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme; Fen Bilimleri ve Matematik; Filoloji; Güzel Sanatlar; Hukuk; İlahiyat; Mesleki ve Teknik Eğitim; Mimarlık; Mühendislik; Sağlık Bilimleri; Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler; Ziraat ve Ormancılık.

     Başvuru ve sınav açılması
     Madde 4- (Fıkra değ.: R.G.: 21.10.2005/25973) Üniversitelerarası Kurul başka bir tarih belirtmedikçe, doçentlik sınavına başvurular, her yıl şubat ayında yapılır. Başvuru yapıldıktan sonra herhangi bir nedenle başvurusunu geri çeken veya başvurusu reddedilen veya başarısız olan adaylar, yeni başvurularını en erken bir sonraki dönem yapabilirler.
     Doçentlik sınavına başvurabilmek için, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen yabancı dil sınavında başarılı olma koşulunun sağlanmış olması gerekir. Bu koşulu sağladıktan sonra doçentlik sınavına girmek isteyenler, başvuru formu ve bu formda belirtilen belgelerle birlikte Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na başvururlar. Başvuru ücreti, Ocak ayından geçerli olmak üzere her yıl Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir. Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı, başvuru formu ile ekli belgelerin eksiksiz olduğunu ve usule uygunluğunu kontrol eder. Eksik olan belgelerin başvuru sahibi tarafından, eksikliklerin kendisine yazılı olarak bildirildiği tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde tamamlanması gerekir. Eksiklikleri süresi içerisinde tamamlanmayan başvurular reddedilir. Başvurusu kabul edilen adayların dosyaları Doçentlik Sınav Komisyonu'na gönderilir.
     (R.G.: 13.1.2005/25699) Fıkra yürürlükten kaldırıldı.

     Doçentlik sınavına başvuru sayısında bir kısıtlama yoktur.
     Yabancı dil koşulu
     Madde 5- Yabancı dil koşulunun sağlanması için adayların İngilizce,Fransızca veya Almanca dillerinin birinden Üniversitelerarası Kurul Yabancı Dil Sınavı' na (ÜDS) girmeleri gerekir. ÜDS, Fen Bilimleri, Sağlık Bilimleri ve Sosyal Bilimler olmak üzere üç ayrı alanda ve merkezi olarak yapılır. Bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde belirtilen temel alanların hangisinde doçentlik sınavına başvurulacaksa, ÜDS'ye o alanda girmek zorunludur. ÜDS alanlarının kapsadığı temel alanlar aşağıda verilmiştir.
     Fen Bilimleri: Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme(fen kısımları), Fen Bilimleri ve Matematik, Mesleki Eğitim(fen kısımları), Teknik Eğitim, Mimarlık, Mühendislik, Ziraat ve Ormancılık.
     Sağlık Bilimleri: Sağlık Bilimleri.
     Sosyal Bilimler: Eğitim Bilimleri ve Öğretmen Yetiştirme (sosyal kısımlar), Mesleki Eğitim(sosyal kısımlar), Filoloji, Güzel Sanatlar, Hukuk, İlahiyat, Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler.
     Yabancı dil koşulunun sağlanması için ÜDS'den yüz üzerinden en  az  altmışbeş puan alınması gerekir.
     Uluslararası düzeyde veya Türkiye'de merkezi olarak yapılan yabancı dil sınavlarının ÜDS'ye eşdeğerlik durumları Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenir.
     Yukarıda belirtilenlerden başka dillerde yabancı dil sınavı açılması Üniversitelerarası Kurul kararı ile olur. Bu dillerde Kamu Personeli Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı' na (KPDS) girilmesi ve bu sınavdan 100 üzerinden en az altmışbeş  puan alınması gerekir.
     Bilim/sanat alanı belli bir dille ilgili olanlar, yabancı dil sınavına başka bir dilde girmek zorundadırlar.

     Doçentlik sınav komisyonu
     Madde 6- Üniversitelerarası Kurul, ulusal ve/veya uluslararası düzeyde çalışmaları ile tanınmış, halen görev yapmakta olan (emekli olup da sözleşmeli olarak çalışanlar dahil) profesörler arasından 9 kişilik Doçentlik Sınav Komisyonu üyelerini belirler. Komisyon, kendi içinden bir başkan seçer. Başkan ve üyelerin görev süreleri dört yıldır. Süresi dolan başkan ve üye yeniden bu göreve seçilebilir. Herhangi bir nedenle görevinden ayrılan üyenin yerine, kalan süreyi tamamlamak üzere yeni bir üye seçilir.
     Bu komisyonun görevleri şunlardır:
     a) Başvuran adayın eserlerini göz önüne alarak, ilgili bilim/sanat alanı için Temel Alan Danışma Komisyonu tarafından oluşturulan profesörler listesinden jüri üyelerini belirleyerek Üniversitelerarası Kurul'a önermek,
     b) Doçentlik sınavının yürütülmesinde, Üniversitelerarası Kurul tarafından verilen görevleri yapmak.
     (Yeni Fıkra: R.G.: 21.10.2005/25973) Doçentlik Sınav Komisyonu en az yılda dört defa toplanır. Üniversitelerarası Kurulca geçerli bir mazereti olmaksızın toplantıya yılda üç kez katılmayan üyenin üyeliği Üniversitelerarası Kurul kararı ile sona erdirilir.

     Temel alan danışma komisyonu
     Madde 7- Üniversitelerarası Kurul, bu Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde belirtilen her temel alan için, ulusal ve/veya uluslararası düzeyde çalışmaları ile tanınmış, halen görev yapmakta olan (emekli olup da sözleşmeli olarak çalışanlar dahil) profesörler arasından en az 5 kişilik Temel Alan Danışma Komisyonu üyelerini belirler. Komisyon, kendi içinden bir başkan seçer. Başkan ve üyelerin görev süreleri dört yıldır. Süresi dolan başkan ve üye yeniden bu göreve seçilebilir. Herhangi bir nedenle görevinden ayrılan üyenin yerine, kalan süreyi tamamlamak üzere yeni bir üye seçilir.
     Bu komisyonun görevleri şunlardır:
     a) Her temel alanda yer alacak bilim/sanat alanlarını belirlemek,
     b) Her bir bilim/sanat alanı için doçentliğe yükselmede aranan bilimsel araştırma ve yayınlar, sanat eserleri ve uygulamalı sanat dalları etkinliklerinden hangilerinin orijinal bilimsel/sanatsal nitelikte olduğuna ilişkin esasları belirlemek,
     c) Adayların başvurdukları her bir bilim/sanat alanında sağlamaları gereken akademik koşulları, 2547 sayılı Kanuna ve yukarıdaki (b) bendinde belirlenen esaslara uygun olarak önermek,
     d) Her bir bilim/sanat alanı için, adaylarda aranan koşullara uygun olarak oluşturulacak jürilerde görev yapacak profesörleri önermek,
     e) Her bir bilim/sanat alanı için sözlü sınavın kapsamı ve yöntemi ile ilgili esasları önermek.
     (Yeni Fıkra: R.G.: 21.10.2005/25973) f) Doçentlik Sınav Komisyonunun ihtiyaç duyduğu konularda komisyona bilimsel görüş bildirmek.
     Yukarıdaki (a), (b), (c) ve (e) bentleri uyarınca yapılan belirleme ve öneriler Üniversitelerarası Kurul tarafından kabul edildikten sonra tüm üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüklerine bildirilir.
     Yukarıdaki (c) bendinde sözü edilen akademik koşulların belirlenmesinde, her bir bilim/sanat alanı için puanlama sistemi oluşturulabilir.
     Jürilerde görev yapacak profesörleri belirlemek amacıyla, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüklerine her yıl Bilgi Derleme Formu gönderilir. Üniversiteler tarafından doldurulup geri gönderilen formlar, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından ilgili Temel Alan Danışma Komisyonuna iletilir. Temel Alan Danışma Komisyonu, her bir bilim/sanat alanı için belirlenmiş olan ölçütleri göz önüne alarak, ilgili bilim/sanat alanında oluşturulacak jürilerde görev yapacak profesörleri önerir.
     Jürilerde görev yapacak profesörlerin bilimsel etkinliklerinin sürekliliği her beş yılda bir yeniden değerlendirilir.
     (Yeni Fıkra: R.G.: 21.10.2005/25973) Temel Alan Danışma Komisyonları en az yılda dört defa toplanır. Üniversitelerarası Kurulca geçerli bir mazereti olmaksızın toplantıya yılda üç kez katılmayan üyenin üyeliği Üniversitelerarası Kurul kararı ile sona erdirilir.

     Jürinin oluşturulması
     Madde 8- Doçentlik Sınav Komisyonu, adayın başvurmuş olduğu bilim/sanat alanında beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan jüriyi belirleyerek Üniversitelerarası Kurul'a sunar. Doçentlik Sınav Komisyonu, özellikle disiplinlerarası alanlarda jüri belirlenmesi için ön temaslarda bulunabilir.
     Jüri, yeterli sayıda profesörün bulunmadığı istisnai durumlarda, üç asıl ve bir yedek üyeden oluşturulabilir.
     Bir jüri, ilgili bilim/sanat alanında başvuran birden fazla adayın doçentlik sınavında görev alabilir.

     Jürilerin bildirilmesi
     Madde 9- (Fıkra Değ.: R.G.: 21.10.2005/25973) Üniversitelerarası Kurulun kararıyla oluşan jüriler, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca listeler halinde rektörlüklere bildirilir. Rektörlükler kendilerine bildirilen jürileri ilgili Dekanlıklar aracılığıyla jüri üyelerine duyurur. Kesin zorunluluk nedeniyle jüriye katılamayacak üyeler jüri üyeliğinin kendilerine tebliğinden itibaren en geç iki hafta içinde katılmama sebeplerini mensup oldukları üniversitenin yönetim kuruluna bildirerek müsaade isterler. Üniversite yönetim kurulları bu talepleri inceleyip değerlendirmek üzere hemen toplanır ve kararını en geç talep tarihinden itibaren iki hafta içinde verir. Üniversite yönetim kurulları kesin zorunluluk bulunmadıkça, jüri üyelerinin görevlerinden ayrılmalarına müsaade etmezler. Sağlık, ölüm ve benzeri mücbir sebeplerin daha sonra ortaya çıkması dolayısıyla jüriye katılmama durumu söz konusu olursa, ilgili jüri üyesi durumu hemen üniversitesi aracılığıyla Üniversitelerarası Kurula iletir. Görevini yerine getirmeyen üyeler hakkında, bağlı oldukları üniversite rektörleri onbeş gün içinde disiplin soruşturması yapmakla yükümlüdürler. Disiplin soruşturmasının sonucu Üniversitelerarası Kurula bildirilir.
     Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı, kesinleşen asıl ve yedek jüri üyelerinin adlarını adaylara bildirir.

     Doçentlik sınavı
     Madde 10- Doçentlik sınavı, "Eserlerin İncelenmesi" ve "Sözlü Sınav" olmak üzere iki aşamalıdır. Sözlü Sınava girebilmek için, Eserlerin İncelenmesi aşamasında başarılı olmak gerekir.

     Eserlerin incelenmesi
     Madde 11- Adaylar, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından kendilerine yazılı olarak bildirilen tarihe kadar, akademik çalışmalarıyla ilgili tüm eserlerini asıl ve yedek jüri üyelerine göndermek ve gerektiğinde bunu belgelemekle yükümlüdürler. Eserlerini bu süre içerisinde jüri üyelerine göndermeyen adayların başvuruları reddedilir. Bu adayların aynı bilim/sanat alanında doçentlik sınavına tekrar başvurmaları durumunda, zorunluluk olmadıkça jüri üyelerinde değişiklik yapılmaz.
    (Fıkra Değ.: R.G.: 21.10.2005/25973) Jüri üyeleri, önce, adayın çalışmalarının o bilim/sanat alanı için öngörülen asgari akademik koşulları sağlayıp sağlamadığını belirler. Asgari koşulları sağlamayan adayların eser incelemesi yapılmaz. Asgari koşulları sağlayan adayların tüm eserleri nicelik, nitelik ve başvurulan doçentlik bilim/sanat alanına uygunluğu açısından incelenerek, adayın eser inceleme aşamasından başarılı olup olmadığına karar verilir. Jüri üyeleri, eserlerin incelenmesi aşamasında toplanmaz. Her bir jüri üyesi, Üniversitelerarası Kurul tarafından belirlenen formata uygun olarak hazırladığı raporu, eserlerin kendisine ulaştığı tarihten itibaren, en geç iki ay içerisinde Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına iletilmek üzere mensubu olduğu üniversite rektörlüğüne gönderir.
    (Fıkra Değ.:R.G.:27.04.2002- 24738) Doçentlik Sınav Komisyonu, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından gönderilen bu raporlara göre adayın eser inceleme aşamasından oybirliği veya oyçokluğu ile başarılı olup olmadığını, jüri üyelerinin olumlu ve olumsuz görüşlerini sayarak belirler. Sonuç, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na bildirilir.
    (Fıkra Değ.:R.G.:27.04.2002- 24738) Jüri kararının olumsuz olması durumunda sözlü sınav yapılmaz. Jüri kararı, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından adaya ve jüri üyelerine bildirilir. Jüri üyelerinin kişisel raporları aday istediği takdirde kendisine gönderilir.
     (Fıkra Değ.:R.G.:13.01.2005- 25699) Doçent adayının başvuru dosyasında yer alan eserlerinde, etik ihlali olduğuna dair jüri üyelerinden gelen gerekçeli raporlar ile etik ihlal iddialarını içeren belgelere dayanan ihbar ve şikayetler, Doçentlik Sınav Komisyonuna bildirilir. Doçentlik Sınav Komisyonu, incelemeye değer bulduğu iddiaları, Etik Komisyonuna havale eder. Etik Komisyonu, etik ihlalinde bulunduğu iddia edilen doçent adayının, bu iddialara ilişkin yazılı görüşünü aldıktan sonra, konuyu inceleyerek, vardığı sonucu en geç 3 (üç) ay içinde Üniversitelerarası Kurulun bilgisine sunar. Ancak, incelemenin tamamlanamaması durumunda, bu süre en fazla 1 (bir) ay daha uzatılabilir. Etik Komisyonu, bu incelemeyi yaparken, gerektiğinde etik ihlalin konusuna göre oluşturacağı alt komisyonlardan yararlanabilir. Etik Komisyonu tarafından adayın etik ihlali yaptığına karar verilmesi durumunda, adayın doçentlik başvurusu reddedilir ve Komisyonca belirlenen etik ihlallerin derecesine ve olayın mahiyetine göre, adaya en az 1 (bir) yıl en çok 3 (üç) yıl doçentlik sınavına girememe ya da etik ihlalin intihal veya sahtecilik şeklinde olması durumunda ise bir daha doçentlik sınavına başvuramama yaptırımları uygulanır. Etik Komisyonu, bu yaptırımlardan hangisinin neden tercih edildiğini de içeren gerekçeli raporunu, Üniversitelerarası Kurula sunar. Nihai karar Üniversitelerarası Kurul tarafından verilir. Karar adayın kendisine ve bağlı olduğu kuruma bildirilir.

     Etik komisyonu
     Madde 12- Üniversitelerarası Kurul, ulusal ve/veya uluslararası düzeyde çalışmaları ile tanınmış, halen görev yapan veya emekliye ayrılmış olan profesörler arasından 5 kişilik Etik Komisyonu üyelerini belirler. Komisyon, kendi içinden bir başkan seçer. Başkan ve üyelerin görev süreleri dört yıldır. Süresi dolan başkan ve üye yeniden bu göreve seçilebilir. Herhangi bir nedenle görevinden ayrılan üyenin yerine, kalan süreyi tamamlamak üzere yeni bir üye seçilir.
     (Değişik:R.G.:13.01.2005- 25699) Bu komisyonun görevi, Doçentlik Sınav Komisyonu tarafından kendilerine iletilen "etik ihlali" iddialarını inceleyip, konuyla ilgili görüş ve önerilerini Üniversitelerarası Kurula sunmaktır.

     Sözlü sınav
     Madde 13-(Fıkra Değ.: R.G.: 21.10.2005/25973) Eserlerin incelenmesi sonucunda jüri kararının olumlu olması durumunda, adayın sözlü sınava alınacağı gün, saat ve yer, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından adaya, jüri üyelerine bildirilmek üzere mensubu oldukları üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüklerine ve sınavın yapılacağı üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüğüne bildirilir. Jüri üyelerinin kişisel raporları aday istediği takdirde kendisine gönderilir. Doçent adaylarının jüri raporları istedikleri takdirde Üniversitelerarası Kurul Başkanlığınca jürideki görevli diğer üyelere gönderilir.
     Sınav, sınavın yapılacağı üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüğü tarafından en az yedi gün önce ilan edilir ve öğretim üyelerine açıktır.
     Jüri, üye tam sayısı ile toplanır. Jüri üyelerinden birinin sözlü sınav toplantısına katılamaması durumunda, toplantının yapıldığı üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörü tarafından daha önceden görevlendirilen dekan, müdür veya bölüm başkanı, yedek üyeyi sırayla davet eder.
      Adaylar belirtilen gün, saat ve yerde sözlü sınava alınırlar. Toplantıda önce başkan ve bir raportör seçilir. Sözlü sınav sonunda jüri, adayın başarılı olup olmadığına oybirliği veya oyçokluğuyla karar verir ve bir tutanak düzenler. Tutanak, jüri başkanı tarafından Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na gönderilmek üzere görevlendirilmiş olan dekan, müdür veya bölüm başkanı aracılığı ile sınavın yapıldığı üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüğüne teslim edilir. Adayın doçentlik sınavında başarılı olup olmadığı, jüri başkanı tarafından  jüri üyeleri  önünde adaya bildirilir.
     (Fıkra Değ.: R.G.: 21.10.2005/25973) Sözlü sınavda başarısız olan veya başarısız sayılan adayın sözlü sınava tekrar alınması için Üniversitelerarası Kurula, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesindeki süre içerisinde yeniden başvurması gerekir. Bu başvuruda, başvuru formunun eki olan belgelerin yeniden ibrazı istenmez. Ancak, başvuru ücreti yeniden ödenir. Yeni sözlü sınav yeri ve tarihi, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından adaya, jüri üyelerine bildirilmek üzere mensubu oldukları üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüklerine ve sınavın yapılacağı üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüğüne duyurulur. Bu durumda, zorunluluk olmadıkça jüri üyelerinde değişiklik yapılmaz.
     (Değişik:R.G.:13.01.2005- 25699) Eserlerin incelenmesi aşamasında başarılı olup, yukarıdaki usule göre sözlü sınavlarda 3 (üç) kez başarısız olan doçent adayının, tekrar doçentlik sınavına girebilmesi için, bu Yönetmeliğin 4 üncü maddesi uyarınca yeniden doçentlik sınavı başvurusunda bulunması gerekir. Bu takdirde, aday için yeni jüri kurulur ve eserlerin incelenmesinden başlayarak doçentlik sınavının tüm aşamaları tekrarlanır.

     Doçentlik belgesi
     Madde 14- Doçentlik sınavında başarılı olanlara Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından Doçentlik Belgesi verilir.

     Sözlü sınava girememe
     Madde 15- Haklı bir nedenle sözlü sınava giremeyeceğini veya giremediğini ileri süren aday, bu nedeni belirten belgeyle birlikte durumunu en kısa sürede Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na bildirir.
     Aday tarafından ileri sürülen ve belgelenen neden, haklı neden olarak kabul edildiği takdirde, aday Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'nca belirlenecek tarihte, aynı jüri tarafından sözlü sınava alınır.
     Aday tarafından ileri sürülen ve belgelenen neden, haklı neden olarak kabul edilmediği takdirde, aday sözlü sınavda başarısız sayılır.

     Sözlü sınav jürisinin toplanamaması
     Madde 16- Yedek üye veya üyelerin davet edilmesi halinde dahi jürinin tam sayı ile toplanamaması durumunda, katılan üyelerin düzenleyecekleri tutanak, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı'na gönderilmek üzere, bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde görevlendirilmiş olan dekan, müdür veya bölüm başkanı aracılığı ile sınavın yapıldığı üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüğüne teslim edilir. Üniversitelerarası Kurul Başkanı, yeni toplantı tarihini belirleyerek adaya, jüri üyelerine ve sınavın yapılacağı üniversite/yüksek teknoloji enstitüsü rektörlüğüne bildirir.

     Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
     Madde 17- 11 Temmuz 1983 tarihli ve 18104 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Doçentlik Sınav Yönetmeliği ve bu yönetmelikle ilgili tüm değişiklikler yürürlükten kaldırılmıştır.

     Geçici Madde 1- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce doçentlik sınavına başvuran adayların, başarılı oldukları sınav aşaması saklıdır.

     Geçici Madde 2- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce doçentlik sınavına girme hakkını kaybetmiş olanlar, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca yeniden başvurabilirler ve bu takdirde doçentlik sınavının her iki aşamasına tabi tutulurlar.

     Yürürlük
     Madde 18- Bu Yönetmeliğin başvuru ile ilgili hükümleri 1 Ocak 2001 tarihinde, diğer hükümleri ise yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

     Yürütme
     Madde 19- Bu Yönetmeliği Üniversitelerarası Kurul Başkanı yürütür.