HİPERBARİK OKSİJEN TEDAVİSİ UYGULANAN ÖZEL SAĞLIK KURULUŞLARI HAKKINDA
YÖNETMELİK
Resmi Gazete
Tarih:1.8.2001; Sayı: 24480
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; basınç odası kullanılarak yapılan hiperbarik
oksijen tedavi yöntemi ile hastalıkların tedavi esaslarını, bu uygulamayı yapacak
olan sağlık kuruluşlarının açılması, çalışması ve denetlenmesi ile ilgili usul
ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 — Bu Yönetmelik, hiperbarik oksijen tedavisi uygulayan özel sağlık
kuruluşları ile bu kuruluşların sahip ve işletenleri ve bunların hiperbarik
tedavi ile ilgili faaliyetlerini kapsar.
Dayanak
Madde 3 — Bu Yönetmelik; 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı
İcrasına Dair Kanun hükümleri ile 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanununun
9 uncu maddesinin (c) bendine ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve
Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
a) Kanun : 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair
Kanunu,
b) Bakanlık : Sağlık Bakanlığını,
c) (Değ.: R.G.:6.11.2007/26692) Genel Müdürlük: Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünü,
d) Müdürlük : İl Sağlık Müdürlüğünü,
e) Hiperbarik oksijen tedavisi : Basınç kabini içinde 1 atmosferden yüksek basınç
altına alınan hastaya %100 oksijen solutarak uygulanan bilimsel ve modern tedavi
yöntemini,
f) Sağlık kuruluşu : Hiperbarik oksijen tedavi yönteminin uygulandığı özel sağlık
kuruluşlarını,
g) Hekim : Kanuna göre mesleğini serbest olarak icra etmek yetkisine sahip tabipleri,
h) Uzman hekim : Kanuna göre mesleğini serbest olarak icra etmek yetkisine sahip
serbest çalışan ve Tababet Uzmanlık Tüzüğüne göre deniz ve sualtı hekimliği
ile hava ve uzay hekimliği dalında uzmanlık eğitimini tamamlamış tabipleri,
i) Sertifikalı hekim: Sağlık Bakanlığı tarafından açılan kursu başarı ile tamamlayan
hekimler ile Kurtarma ve Sualtı Komutanlığında açılan (asgari 3 aylık ve uygulamalı)
Dalgıç Tabip Subay kursunu başarı ile tamamlayan hekimler veya yurtdışında hiperbarik
oksijen konusunda asgari 3 aylık eğitim aldığını yapılan sınavda bu eğitimi
başarı ile tamamladığını belgeleyen ve başvurmaları sonucu Sağlık Bakanlığınca
yapılacak değerlendirmede yeterli görülen hekimleri,
j) Basınç kabini : Tedavi edilecek hastaların bulunduğu basınçla doldurulan
tek veya çok kişilik odayı,
k) Ana kabin : Tedavi amaçlı kullanılan kabin kısmını,
l) Ön kabin : Hasta ve personelin ana kabine giriş ve çıkışını sağlayan kısmını,
m) İnceleme komisyonu : İl sağlık müdürü veya görevlendireceği müdür yardımcısı
başkanlığında, açılacak sağlık kuruluşunun bağlı bulunduğu sağlık ocağından
bir hekim, olmak üzere toplam üç kişiden oluşan komisyonu,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Sağlık Kuruluşlarının Kurulması ve Açmaya Yetkili Kişiler
Kurulma
Madde 5 — (Değ.: R.G.: 7.11.2002/24929) Sağlık kuruluşlarındaki basınç kabinleri; özel hastaneler mevzuatına göre ruhsatlandırılmış özel hastaneler, ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları hakkında yönetmelik ile uygunluk belgesi verilmiş sağlık kuruluşları bünyesinde bir ünite şeklinde veya bağımsız bir sağlık kuruluşu olarak binaların giriş veya zemin katlarında kurulur. Ancak tek kişilik basınç kabinleri, binanın statik olarak taşımasının uygun olduğu hakkında ilgili resmi kurumdan alınmış belge ve yangına karşı güvenlik önlemlerine sahip olduğu belgelenen binaların diğer katlarında da kurulabilir.
Sağlık Kuruluşu Açmaya Yetkili Kişiler
Madde 6 — Yönetmelikte belirtilen sağlık kuruluşlarını Kanun uyarınca mesleğini
serbest icra eden hekim veya uzman hekimler ile özel hastaneler mevzuatına göre
ruhsatlandırılmış özel hastaneler, ayakta teşhis ve tedavi hizmeti sunulan özel
sağlık kuruluşları açabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Başvuru ve Açılma İzin İşlemleri
Başvuru İçin İstenen Belgeler
Madde 7 — Sağlık kuruluşu açacakların bizzat veya mes’ul müdürleri vasıtasıyla
müdürlüğe bir dilekçe ve ekli dosya ile başvurmaları gerekir. Dilekçe ve ekli
olarak başvuru dosyasında bulunması gereken bilgi ve belgeler şunlardır:
a) Sağlık kuruluşunun unvanını, sahibini veya sahiplerini, faaliyet göstereceği
adresi ve sağlık kuruluşunun açılışı ile ilgili işlemlerinin başlatılmasını
talep eden mes’ul müdür tarafından imzalı başvuru dilekçesi,
b) Sağlık kuruluşunun, yerleşim planını gösterir 1/100 ölçekli mimar tarafından
tasdik edilmiş krokisi,
c) Yangına karşı gereken tedbirlerin alındığına dair ilgili mevzuatına göre
yetkili mercilerden alınan belge örneği,
d) Sağlık kuruluşu bir ticaret şirketi tarafından açılacak ise, şirket ortaklarını
gösterir ticaret sicili gazetesinin aslı veya noter tasdikli örneği ile ortaklarının
tamamının hekim olduklarını belgelemek üzere söz konusu şirket ortaklarının
diplomalarının, varsa uzmanlık belgelerinin Müdürlük tarafından onaylı birer
örneği,
e) Sağlık kuruluşunda kullanılacak cihazları gösterir bir liste,
f) (Değ.: R.G.: 7.11.2002/24929) Sağlık kuruluşunda hasta nakli için kullanılmak üzere bulundurulacak olan
ambulansla ilgili olarak; 8/7/2001 tarihli ve 24456 sayılı Resmî Gazete'de
yayımlanan Ambulanslar ile Özel Ambulans Servisleri ve Ambulans Hizmetleri
Yönetmeliğine uygun olan ambulans sağlık kuruluşuna ait ise ruhsatının noter
tasdikli sureti, sağlık kuruluşuna ait değil ise ruhsatlı bir ambulanstan
hizmet satın alınacağına dair hizmet sözleşmesinin noter tasdikli örneği,
g) Mes'ul müdürün, açılacak sağlık kuruluşunda mes'ul müdür olarak çalışacağına
dair noterlikçe tasdikli mes'ul müdürlük sözleşmesi ile mes'ul müdüre ait tasdikli
nüfus cüzdanı örneği ve iki adet vesikalık fotoğraf ve uzmanlık diplomasının
veya sertifikanın noter tasdikli birer örneği,
h) Sağlık kuruluşunda çalışacak bütün hekimler için bağlı oldukları meslek kuruluşu
tarafından düzenlenmiş, meslek kuruluşuna kayıtlı olduklarını bildirir belgenin
veya meslek odası kimlik kartının mes'ul müdür tarafından onaylı bir örneği,
i) Sağlık kuruluşunda çalışacak sağlık ve sağlık dışı tüm personele ait diplomalarının
noter veya Müdürlük tarafından tasdikli birer suretleri,
j) Müstakil binada değil ise kat maliklerinden alınacak muvafakat belgesi,
k) Çalışan personellerden en az ikisinin yangına karşı müdahale edebileceklerini
gösteren belgelerin birer örneği,
l) Yoğun bakımı olan bir özel hastane veya anesteziyoloji ve reanimasyon uzmanı
ile yapılan sözleşmenin bir örneği,
m) Sağlık kuruluşunda bulunacak güvenlik önlemlerini belirtir etraflı bir liste,
Özel hastane, Cerrahi Müdahale Birimleri bünyesinde açılacak yerler için Bakanlıkça
verilen özel ruhsatname eklenir ve (d) ve (f) bentlerinde belirtilen belgeler,
askeri hekimler için (h) bendinde belirtilen belgeler istenmez.
Bu belgeler iki nüsha olarak eklenerek bir dosya halinde hazırlanır.
Başvurunun Değerlendirilmesi
Madde 8 — Bu Yönetmeliğin 7 nci maddesine uygun olarak düzenlenen dosya
üzerine, inceleme komisyonu tarafından sağlık kuruluşu yerinde incelenerek rapor
hazırlanır. İnceleme neticesinde açılması istenen sağlık kuruluşunun eksikleri
varsa tamamlattırılmasından sonra yeniden değerlendirilip Valilik görüşleri
ile birlikte ilgili belgeler ve dosyası eksiksiz olarak Bakanlığa gönderilir.
(Değ.: R.G.:6.11.2007/26692) Başvuru dosyası, Genel Müdürlük tarafından incelenir. Dosya içeriği Yönetmeliğe
uygun bulunursa, Tedavi Hizmetleri Genel Müdürünün başkanlığında Müsteşarlık
makamından alınan onayla kurulan, Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü temsilcisi,
uzman veya sertifikalı hekim, anestezi ve reanimasyon uzmanı hekim ve basınç
odası konusunda bilgili mühendisten oluşan 5 kişilik teknik komisyona gönderilir.
Teknik komisyon tarafından en geç bir ay içerisinde dosya üzerinde ve sağlık
kuruluşu yerinde inceleme yapıldıktan sonra durum tespit raporu hazırlanarak
Genel Müdürlüğe verilir. Genel Müdürlükçe uygun görüldüğü takdirde Bakanlıkça
EK-1 de gösterilen Uygunluk Belgesi, mes’ul müdür adına EK-2 de gösterilen Mes’ul
Müdürlük Belgesi düzenlenir ve daha sonra Müdürlük tarafından diğer çalışanlarının
her birine EK-3 de gösterilen Personel Çalışma Belgesi düzenlenir.
Düzenlenen Uygunluk Belgesi, Mes’ul Müdürlük Belgesi ve Personel Çalışma Belgesinin
asıllarının birer örnekleri sağlık kuruluşunun mes’ul müdürüne imza karşılığı
verilir.
Bu Yönetmelik kapsamındaki mevcut bir özel sağlık kuruluşunu açmış ve işletenlerce
şube niteliğinde ikinci bir sağlık kuruluşunun açılmak istenmesi veya faaliyet
gösterdiği adresin değişmesi durumunda 7 nci maddede belirtilen evraklar ile
başvuru aynen tekrarlanır.
İKİNCİ KISIM
Kuruluş Altyapı Standartları
BİRİNCİ BÖLÜM
Personel Altyapı Standartları
Mes’ul Müdür
Madde 9 — Bu sağlık kuruluşlarında uzman hekim veya sertifikalı hekim
olan bir mes'ul müdür bulunur. Mes'ul müdürün bulunmadığı ve sağlık kuruluşunun
hizmet verdiği saatlerde yetki devri yaptığı bir hekim bulunur. Mes'ul müdür
sadece bir sağlık kuruluşunda mes'ul müdürlük görevini üstlenebilir.
Mes'ul müdür, idari işlerden bizzat, tıbbi işlemlerden ise diğer hekimler ile
birlikte sorumludur. Mes'ul müdürün idari işlerinden, sağlık kuruluşunun işleyişinden
ve sunulan sağlık hizmetinin gerektirdiği alt yapı olanaklarının sağlanmasından
sağlık kuruluşunun sahipleri de bizzat sorumludurlar. Özel hastane bünyesinde
kurulan sağlık kuruluşlarında ise idari işlerden hastane başhekimi ile birlikte
ve tıbbi işlemlerden ise diğer hekimler ile birlikte sorumludur.
Mes'ul müdürün görevleri şunlardır:
a) Açılış ve işleyiş ile ilgili her türlü izin işlemlerini yürütmek,
b) İşleyişte tanımlanmış alt yapı ve hizmet kalite standartlarının korunmasını
ve sürdürülmesini sağlamak,
c) Sağlık kuruluşunun işleyişinde alt yapı, personel, malzeme yapısında meydana
gelen ve bu Yönetmelikte bildirimi zorunlu kılınan bütün değişiklikleri zamanında
Müdürlüğe bildirmek,
d) Sağlık kuruluşunda görevine son verilen veya ayrılan sağlık personelinin
çalışma belgelerini en geç bir hafta içerisinde Müdürlüğe iade etmek,
e) Sağlık kuruluşunda göreve başlayan sağlık personelinin çalışma belgelerini
en geç bir hafta içerisinde Müdürlüğe başvurarak alınmasını sağlamak,
f) Sağlık kuruluşunun çalışma saatleri içerisinde hizmetlerini düzenli ve sürekli
olarak yürütmek ve yürütülmesini sağlamak,
g) Sağlık kuruluşu adına ilgili belgeleri onaylamak,
h) Çalışma saatleri dışında mes'ul müdürlük görevini devrettiği sorumlu tabibin
mes'ul müdürlük ile ilgili görevlerini düzenli ve sürekli olarak yerine getirmesini
sağlamak,
i) Tanımlanan düzenlemelerin ilgililer tarafından yerine getirilmesini sağlamak
üzere gerekli iç denetimleri yürütmek,
j) Denetim sırasında yetkililere gereken bilgi ve belgeleri sunmak ve denetime
yardımcı olmak,
k) Tıbbi atıkların usulüne uygun olarak imha edilmesini sağlamak,
l) Sağlık kuruluşunda bulundurulan cihaz ve malzemelerin sterilizasyonunu temin
etmek,
m) Çalışan personelin başta HIV, hepatit markerleri olmak üzere gerekli görülen
tetkiklerini ve muayenelerini en az yılda bir defa periyodik olarak yaptırmak,
n) Sağlık mevzuatında belirtilen ve yetkililerce tanımlanacak diğer görevleri
yerine getirmek,
o) Şirket ortaklarında meydana gelen değişiklikleri 15 gün içinde Müdürlüğe
bildirmek.
Mes'ul müdür, sağlık kuruluşunun kuruluşu, işleyişi ve denetimi ile ilgili
her türlü işleminde Müdürlük ve Bakanlığın birinci derecede muhatabıdır.
Mes'ul müdür, sağlık kuruluşundaki görevini sona erdirmek istediğinde veya
mes'ul müdürün görevine son verilmek istendiğinde, bu durumun sağlık kuruluşunun
sahibi veya mes'ul müdürü tarafından Müdürlüğe bir hafta öncesinden bildirilmesi
şarttır.
Mes'ul müdürler, mesleklerini serbest olarak sadece mes'ul müdürlük yaptıkları
sağlık kuruluşunda icra edebilirler; muayenehane de dahil olmak üzere bir başka
özel sağlık kuruluşunda mesleklerini serbest olarak icra etmeleri yasaktır.
Çalışacak Hekimler
Madde 10 — Sağlık kuruluşunda hekimler, adlarına düzenlenmiş personel çalışma
belgeleri ile çalışabilirler. Muayene odalarına diplomaları, varsa uzmanlık
diplomaları veya sertifikalarını, personel çalışma belgelerini asarlar. Bu sağlık
kuruluşlarında biri uzman hekim veya sertifikalı hekim olmak üzere en az iki
hekim bulunur.
a) Uzman hekim veya sertifikalı hekim;
Hastalara hiperbarik oksijen tedavisi uygulaması sırasında mutlaka sağlık kuruluşunda
bulunur. Hiperbarik oksijen tedavisinin yürütülmesinden bizzat sorumludur. Ayrıca
sağlık kuruluşunda tespit ettikleri alet ve cihazların tüm güvenliğinin mes’ul
müdüre bildirilmesinden ve eksikliklerin giderilmesinin takibi ile ilgili mercilere
bildirilmesinden sorumludur.
b) Hekim;
Hastaların tedavi öncesi ve sonrasında muayenelerini yaparak, tedavi sırasında
uzman hekim veya sertifikalı hekime yardımcı olmaktan ve hastaların izlenmesinden
sorumludur.
Sağlık Personelleri
Madde 11 — Bu sağlık kuruluşlarında sağlık personellerinin hastalara uygulanacak
tedaviler sırasında bakımı ve kontrolü ile ilk müdahaleyi yapabileceklerine
dair eğitim gördüklerini belgelemeleri gerekir.
Teknisyen
Madde 12 — Sağlık kuruluşunda basınç odasını kullanacak en az bir basınç
odası teknisyeni bulundurulur. Bu teknisyen, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokullarının
Sualtı Teknolojisi mezunu olup, basınç operatörlüğü belgesi almış veya Kurtarma
ve Sualtı Komutanlığında birinci sınıf dalgıç eğitimi görmüş ya da Bakanlık
tarafından bu konuda yetki verilen sağlık kuruluşları tarafından açılan eğitim
programını başarı ile tamamladığı Bakanlık tarafından yapılacak sınav ile onaylanmış
bir hemşire veya sağlık memurudur.
Diğer Hususlar
Madde 13 — Bu sağlık kuruluşlarında çalışan personel yılda en az bir defa
yüksek basınç altında çalışabilirliği açısından sağlık muayenesinden geçirilmeli
ve bunu sağlık kurulu raporu ile belgelemelidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Bina ve Basınç Kabinleri Altyapı Standartları
Bina
Madde 14 —Sağlık kuruluşları bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygun
şekilde 5 inci madde de belirtilen özelliklerdeki binalarda kurulur.
Bu binalarda kurulan sağlık kuruluşunun,
a) Hasta dolaşımının olduğu mekanların zemini düz, pürüzsüz, dezenfeksiyona
uygun ve kolayca temizlenebilir, yanmaz özellikte malzemeden döşenmiş olmalıdır.
b) Hasta dolaşımının bulunduğu her birimin ısısını uygun sıcaklıkta tutacak
merkezi ve benzeri ısıtma sistemleri ile ısıtılmalı, sıcak mevsimlerde uygun
bir sistem ile soğutma sağlanmalıdır.
c) Odalar arasındaki bölümler tabandan tavana kadar beton, alçıpan, benzeri
malzemelerle yapılmış olmalı, ahşap malzeme kullanılmamalıdır.
d) Bütün birimleri aynı bina içerisinde ve birbirlerine bitişik konumda olmalıdır.
e) Tüm birimlerde usulüne uygun olarak havalandırma ve aydınlatma sağlanmalıdır.
f) Bina içinde tavanlara monte edilmiş yeterli sayıda duman sensörü bulunmalıdır.
g) Bina içinde yağmurlama sistemi ve/veya kolay erişilebilir yangın musluğu
ve hortumu bulunmalıdır.
h) Her bölmede yağmurlama sistemi bulunmalı, bu sistem içeriden ve kontrol panelinden
aktive edilebilmelidir.
i) Sağlık kuruluşunda gelişebilecek elektrik kesintileri durumunda basınç kabinini
çalıştırabilecek kapasitede en az bir adet jeneratör ve kesintisiz güç kaynağı
bulunmalıdır.
j) Kompresörler ve yüksek basınçlı hava depoları, ayrı bir bölümde, binanın
dışı ile irtibatlı bir alanda bulunmalıdır.
k) Basınç kabininin yerleştirildiği bölümde oluşabilecek bir dumanı dışarıya
ventile edebilecek sistem bulunmalıdır.
l) Hava kirliliği durumunda temiz hava oluşturacak bir basınç deposu bulunmalıdır.
m) Oksijen tüpleri veya oksijen likit tankları, basınç odasından uzakta, binanın
dışı ile araç bağlantılı olabilecek ve iyi havalanan bir bölümünde veya açık
alanda bulunmalıdır.
n) Oksijen egzost sisteminin bina dışındaki çıkışı insan boyunun üzerinde ve
el ile ulaşılamayacak bir düzende olmalıdır.
o) Basınç odası içindeki tüm hava ve oksijen devreleri, kablolar, egzost devresi
kapalı bir sistem arkasına gizlenmiş olmalıdır.
p) Basınç kabini patlayıcı ve yanıcı madde barındırılan sahalarda kurulmamalıdır.
r) Sağlık kuruluşu kurulacak bina dahilinde yangına hassas kağıt, kereste, boya,
tiner, LPG gibi yanıcı, patlayıcı malzemelerin üretimi yapılmamalı ve depolanmamalıdır.
s) Basınç kabinlerinde, gaz deposunda, oksijen deposunda ve operatör masasının
bulunduğu sahada yanıcı herhangi bir şey bulunmamalıdır.
t) Basınç kabinin bulunduğu salonda her 20 metrekare için bir adet, diğer alanlar
için her 40 metrekare için bir adet 10 litrelik yangın söndürücü bulunmalı,
yangın söndürücüler çalışma durumunu gösteren göstergeli tip olmalıdır ve imalatçı
firmanın önerdiği tarihlere uygun biçimde yeniden doldurulmalıdır.
Basınç Kabinleri Sertifikasyonu
Madde 15 — Tek ve çok kişilik basınç odalarının uluslararası basınç testi
sertifikasyonu, medikal sertifikasyonları ile sistemde kullanılan malzemelerin
sertifikasyonları olmalıdır ve bu sertifikasyonlar onaylanmalıdır.
Basınç Kabinleri
Madde 16 — Filtre edilmiş, solunabilir hava ile basınç altına alınan akrilik,
çelik veya alüminyum gövdeli tek ve çok kişilik basınç kabinlerinde;
a) Basınç kabini yanmaz boya ile boyanmış ve içindeki tüm malzemeler ile tefrişat
zor yanar materyalden imal edilmiş,
b) Basınç kabinindeki tüm kablolar teflon veya silikondan veya benzeri materyalden
imal edilmiş,
c) Bir maske veya başlık (her kişiye bir adet olacak şekilde) ile solunan ekspire
edilen oksijeni, basınç kabini içinden bina dışına kadar atabilen kapalı bir
oksijen egzost sistemi,
d) Hasta giriş için bir sedyenin rahatça geçebileceği, kolay açılıp kapanabilen
en az 50 cm. çapında bir kapak,
e) Basınç kabini ile dışarı arasında bağlantı için çift yönlü çalışabilen, tedavi
sırasında içerinin sürekli dinlenebilmesini sağlayan elektrik kesilmesinde bile
çalışabilecek diafon sistemi,
f) Tüm hastaların dışarıdan rahatlıkla izlenmesi için ön bölmede birer ana bölmede
en az ikişer tane olmak üzere (iki tarafta ayrı ayrı olmak üzere her 1 metre
için bir adet ve en az 20 cm. çapında) yeterli sayıda lumboz,
g) Soğuk ışık kaynağıyla veya harici olarak ön bölmede bir, ana bölmede en az
iki odaktan yapılan genel aydınlatma sistemi,
h) Basınç kabini içinde oksijen yüzdesini, sıcaklığı, derinliği ve zamanı gösteren
bir panel ve sıcaklığın belli değerler arasında tutulmasını sağlayan ısıtma
ve soğutma sistemi,
i) Kontrol paneli üzerinde; her iki bölme için ayrı ayrı olmak üzere derinliği,
zamanı, oksijen yüzdesini, sıcaklığı, gösteren göstergeler ile depo hava ve
oksijen basınçlarını gösteren göstergeler, her iki bölmeyi ayrı ayrı kontrol
edebilecek vana sistemi, acil ikaz lambası, acil ikaz düğmesi, yangın söndürme
sistemi vanası, ana oksijen devresi vanası, komünikasyon düzeneği,
j) Basınç kabinine hava girişi ve çıkışı uçlarında etkin susturucular ile acil
durumlarda içerideki havayı boşaltılacak vana sistemi,
k) Basınç odalarında oksijen %22 yi geçtiğinde sesli ve ışıklı uyarı düzeneği
ve oksijen devresinden hava verecek otomatik veya manuel düzenek,
l) Basınç kabini içinde serbest akış oksijen sisteminin oksijeni de diğerleri
gibi kapalı bir oksijen egzost sistemi ile bina dışına atılmayı sağlayan sistem,
m) Basınç kabini içindeki tüm kablolar, oturma koltukları, tekstil ürünleri
gibi bulunan malzemeler silikon, teflondan veya benzeri yanmaz materyalden imal
edilmiş olmalı ve bu konuda TSE standartlarına uyulmalıdır,
n) Basınç kabininin ısıtma ve soğutma işlemlerinde kullanılacak olan basınç
kabinindeki fan maksimum 12 volt ile çalışmalı ve fırçasız tip olmalıdır,
o) Basınç kabini içinden ve kontrol panelinden kumanda edilebilecek ve dakikada
100 feet çıkış sağlayabilecek acil çıkış valvi,
p) Basınç kabini içinde her bölmede kolay ulaşılabilir bir yerde ve kontrol
panelinde sesli ve ışıklı acil ikaz düğmesi,
r) Tüm oksijen sistemi, oksijen overdump/egzost sistemindeki negatif fark basıncının
60 milibarı geçmesini engelleyecek emniyet regülatörleriyle donatılmış,
s) Kompresörlerin kurutucu ve filtre sistemleri ve ayrıca basınç kabininin hacmi
ile orantılı bir hava destek sisteminin yeterliliği onaylanmış,
olmalıdır.
Ayrıca çok kişilik (multiplace) basınç kabinlerinde yukarıda belirtilenlere
ilave olarak;
a) Basınç kabini en az 180 cm. çapında, her hasta için en az 45 cm. genişliğinde
düzenlenmiş oturma alanı ve oda içindeki sağlık personeli için katlanabilir
oturak, kabindeki her kişi için minimum 3 m3 hacmi,
b) Basınç odasında oturan sağlık personeli ve hastaların durumunu görüntüleyen
ve izlenmesini sağlayan kamera sistemi,
c) Her koltuk hizasına gelecek şekilde yeterli güçte aydınlatılmış ortam,
d) Basınç kabinlerinde ön bölmede bir, ana bölmede en az iki adet basınç altında
çalışabilen yangın söndürücü veya yağmurlama sistemine bağlı olarak her bölmede
el ile kumanda edilebilen bir hortum, ayrıca ön bölmede bir, ana bölmede iki
adet yangın battaniyesi,
e) Çok kişilik basınç kabinlerinin kontrol konsolunda acil durum kontrolü olanağı
bulunmalıdır. Bu sayede ön ve ana bölmelerin basınç kontrolleri %100 oksijenden
havaya geçebilme ve ana bölmenin havalandırılması yapılabilmelidir.
f) Ana bölme üzerinde yer alan çift taraflı açılabilen kapak sistemine sahip
ilaç bölmesi,
g) Hastaların tümünün kontrol paneli üzerinden görülmesini sağlayabilecek sayıda
monitör sistemi ile bu görüntülerin kaydedilmesini sağlayabilecek video donanımı,
h) Ana bölmede tıbbi malzemenin konulacağı çelikten mamul bir dolap,
olmalıdır.
Basınç Kabinlerindeki Boru Devreleri
Madde 17 — Basınç kabinlerindeki tüm boru devreleri fonksiyonlarına ve akış
yönüne doğru aşağıda belirtildiği şekilde boyanarak kodlanmalıdır.
a) Helyum
Mat sarı
b) Oksijen
Yeşil
c) Helyum-Oksijen Karışımı
Mat Sarı/Yeşil
d) Nitrojen
Açık Gri
e) Egzost
Gümüş
f) Hava (Alçak Basınç)
Siyah
g) Hava (Yüksek Basınç)
Siyah
h) Soğuk Su
Mavi Beyaz
i) Sıcak Su
Kırmızı/Beyaz
j) Seyyar Su
Mavi
k) Yangın Savunma Materyali
Kırmızı
Basınç Kabinlerinde Hava Numune Standardı
Madde18 — Basınç kabinlerinde kullanılan havada kompresör çıkışından alınan
hava numunesi, aşağıda belirtilen solunum standartlarına uygun olmalı ve bu
havanın en az 6 ayda bir resmi bir kurum tarafından tahlili yapılarak belgelenmelidir.
a) Oksijen %20-22 arasında.
b) Yağ buharı: 5 mg/metreküp (maksimum).
c) CO: 10 ppm (maksimum).
d) CO2: 500 ppm (maksimum).
e) Koku ve tat yok.
Basınç Kabinleri Çalışma Basınçları
Madde 19 — Çok kişilik basınç kabinleri 5,5 atmosfer, tek kişilik basınç
kabinleri 3 atmosfer, tek kişilik çelik basınç kabinleri 5,5 atmosfer maksimum
çalışma basıncına sahip olmalıdır. Test basıncı maksimum çalışma basıncının
1,5 katı üzerinde bulunmalıdır. Basınç kabinlerinin her bölmesi için ayrı ayrı
olmak üzere maksimum çalışma basıncının 0,1 atmosfer üzerinde devreye girecek
emniyet valvi bulunmalı ve bu özelliklerle ilgili olarak her beş yılda bir yapılacak
testler uluslararası yetkili kuruluşlar tarafından sertifikalandırılmalıdır.
Hava Depoları Çalışma Basınçları
Madde 20 — Yüksek veya alçak basınçlı tüm hava depolarının test basıncı,
maksimum çalışma basıncının 1,5 katı üzerinde bulunmalı, maksimum çalışma basıncının
emniyet valvi bulunmalı ve bu özelliklerle ilgili olarak her beş yılda bir yapılacak
testler uluslararası yetkili kuruluşlar tarafından sertifikalandırılmalıdır.
Sağlık Kuruluşunda Bulunması Gereken Uyarılar
Madde 21 — Sağlık kuruluşunun birimlerinin duvarlarında, basınç kabini dışında
EK-6 da belirtilen basınç kabinine girecek hasta ve personelin uyması gereken
kuralları gösteren uyarı levhaları bulundurulur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sağlık Kuruluşu Birimleri, Malzeme ve Tabela Standartları
Bulundurulması Zorunlu Asgari Araç ve Gereçler
Madde 22 — Hiperbarik oksijen tedavisi sırasında hastaların izlenmesi için
EK-4 de belirtilen araç ve gereçlerin bulunması zorunludur.
Bulundurulması Zorunlu Asgari Birimler
Madde 23 — Sağlık kuruluşunda aşağıda belirtilen nitelikleri haiz bölümler
bulunur;
a) Hasta bekleme salonu: Asgari 25 metrekare yüzölçüme sahip, hasta kullanımına
uygun şekilde döşenmiş ve içerisinde hasta kabul ve kayıt görevlisi bölümünün
de bulunduğu ayrı bir mekan,
b) Hasta muayene odası: Hastaların muayene edilebileceği, asgari 6 metrekare
yüzölçümünde ve içerisinde asgari tıbbi malzemenin ve donanımın bulunduğu ayrı
bir oda veya bölünmüş mekan
c) Acil odası: Asgari 8 metrekare yüzölçüme sahip, acil müdahale için gerekli
olan asgari tıbbi malzeme, donanım ve ilaçların bulunduğu, sağlık kuruluşunun
girişine yakın ve kullanıma uygun bir yerde bulunan ayrı bir oda,
d) Pansuman odası: Gerektiğinde hastaların pansuman ve yara bakımlarının yapılacağı
ve başkaca bir bölüm tahsis edilmemiş ise, enjeksiyon ve pansuman işlemlerinin
de gerçekleştirildiği oda,
e) Tedavi ünitesi salonu: Çok kişilik basınç kabini ve tedavi panosu için en
az kabinin kişi kapasitesine göre belirlenecek büyüklükte salon (15 metrekareye
kişi başına en az 2 metrekare olacak şekilde ilaveyle hesaplanacak alan), ayrıca
tek kişilik basınç kabininin her biri için en az 15 metrekarelik salon,
f) Hasta soyunma odası: Hastaların tedavi öncesi ve sonrası giyinip soyunabilecekleri,
soyunma dolapları içeren bir oda,
g) Hiperbarik oksijen tedavisi için kullanılacak transkütan oksijen ölçümü,
doppler, spirometri, odiometri gibi ölçümlerinin yapılması halinde bunların
yapılabileceği şekilde düzenlenmiş mekanlar,
h) Arşiv birimi ve bu birim için hasta ve yakınlarının dolanım alanlarından
izole edilmiş kapalı bir bölme veya oda,
i) Asgari iki adet tuvalet ve lavabo,
j) Atık toplama birimi ve bu birim için hasta ve yakınlarının dolanım alanlarından
izole edilmiş kapalı bir bölme veya oda,
k) Kompresör ve hava depolama bölümü,
l) Oksijen donanım bölümü.
Hasta Bekleme Salonu ve Muayene Odaları
Madde 24 — Sağlık kuruluşunun bekleme salonunda; sağlık kuruluşuna ait Uygunluk
Belgesinin aslı, Mes’ul Müdürlük Belgesinin aslı, çalışan uzman hekim dahil
tüm sağlık personelin isimlerinin bulunduğu bir tabela, EK-6 da gösterilen basınç
kabinine girecek olan hastaların ve sağlık personelinin uyması gereken kuralları
gösteren tabela, muayene, tetkik ve tedavi ücretlerini gösteren bir fiyat listesi,
sağlık kuruluşu ile ilgili şikayetlerin yapılabileceği Müdürlük ve meslek odasının
belirlenmiş telefonlarının bulunduğu liste hasta ve yakınları tarafından kolayca
okunabilecek uygun bir yere asılır.
Hasta muayene odalarının kapısında hizmet verilen dalın adı, duvarında hastaların
görebilecekleri bir yerde o muayene odasında görev yapan hekimin veya birden
çok aynı dalda hekim görev yapıyor ise bütün hekimlerin diploma ve var ise uzmanlık
belgeleri veya sertifikalarının aslı veya noterlikçe tasdikli bir örneği ve
personel çalışma belgelerinin aslı asılı olarak bulunur.
Tabela
Madde 25 — Sağlık kuruluşunun dış tabelasında sadece uygunluk belgesinde
belirtilen kuruluş ismi ve unvanı yazılır. Bu tabelanın azami boyutları 8 metrekare
yüzölçümünde olabilir. Sağlık kuruluşunun birden fazla cephesi var ise en fazla
iki cephesine bu tabeladan asılabilir. Tabelada, kuruluş ismi tek renkli olmak
üzere, en fazla iki renk kullanılabilir. Sağlık kuruluşu faaliyette bulunduğu
saatlerde tabelasını ışıklandırabilir veya dışından aydınlatabilir.
Tabelalarda ve kullanılan basılı materyaldeki isimlendirmede, Özel ibaresini
takiben sağlık kuruluşunun ismi ve bu ismi takiben ise, bu Yönetmelik hükümlerince
tanımlanan Hiperbarik Oksijen Merkezi unvanı yer alır.
Tabelalarda ve diğer basılı materyalde kullanılan, Özel ibaresi de dahil olmak
üzere, sağlık kuruluşuna ait isim ve unvan aynı yazı karakterinde kullanılır,
Özel ibaresi diğer yazı puntolarının 1/3 ünden küçük olamaz.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Kuruluşun İşleyişi
BİRİNCİ BÖLÜM
Kuruluşun Çalışma Usul ve Esasları
Çalışma Esasları
Madde 26 — Sağlık kuruluşu tek kişilik veya çok kişilik basınç odalarından
oluşur. Bu sağlık kuruluşunda faaliyet gösterdiği saatler içerisinde bir hekim
ve hiperbarik oksijen tedavisi yapılması sırasında en az bir uzman hekim veya
sertifikalı hekim bulunur.
Tedavi Uygulanacak Hastalıklar
Madde 27 — Sağlık kuruluşlarında hastalara uygulanacak hiperbarik oksijen
tedavisi, UHMS (Underwater Hyperbaric Medical Society) ve ECHM (Europan Committee
of Hyperbaric Medicine) derneklerinin yayımladığı ve bildirdiği hastalıklara
uygulanabilir. Sağlık kuruluşlarında hastalara uygulanacak hiperbarik oksijen
tedavisi endikasyonları EK-5 de belirtilmiştir.
Kıyafet
Madde 28 — Sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli hizmetlerine
uygun önlük veya üniforma giymek zorundadırlar.
Tek kişilik ve çok kişilik basınç kabinlerinde tedaviye giren hastalar ve sağlık
personeli saf pamuklu ve yanmaz materyalden yapılmış bulunan TSE standartlarına
uygun özel giysi, başlık ve patik giymelidir.
Tıbbi Atıkların İmhası
Madde 29 — Sağlık kuruluşlarında kullanılan sarf malzemeleri ve diğer tıbbi
atıklar Tıbbi Atık Yönetmeliği hükümlerine göre imha edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Kayıt ve Arşiv
Protokol Defteri
Madde 30 — Sağlık kuruluşuna başvuran hastaların kimlik bilgileri ile tıbbi
işlemlerin kaydında kullanılmak üzere EK-7 de gösterilen ve Müdürlük tarafından
onaylı Protokol Kayıt Defteri bulundurulur. Bu deftere hiperbarik oksijen tedavisi
için başvuran ve sevk edilen hastaların kimlik bilgileri, uygulanan tedavi ve
diğer bilgiler eksiksiz olarak kayıt edilir.
Teftiş ve Denetim Defteri
Madde 31 — Sağlık kuruluşunda, Bakanlık veya Müdürlük tarafından yapılacak
olağan veya olağanüstü denetimlerde teftiş sonuçlarının yazılması için EK-8
de gösterilen Müdürlük tarafından onaylanan iki adet Teftiş ve Denetim Defteri
bulundurulur.
Kayıt
Madde 32 — Sağlık kuruluşuna başvuran her hasta, Protokol Kayıt Defterine
kaydedilir. Her hekim, işyerinin ismini taşıyan reçeteyi kullanır ve bu reçeteye
kendi imzasını atar ve kaşesini basar. Ayrıca verilen istirahat raporları iki
nüsha halinde düzenlenip Protokol Kayıt Defterine günlük olarak kayıt ve ilgili
hekim tarafından tasdik edilir. Ayrıca başvuran hastalara uygulanan tedavi protokolünün
bir örneği hasta dosyasına eklenir. Raporların bir nüshası sağlık kuruluşunda
saklanır.
Arşiv
Madde 33 — Sağlık kuruluşuna başvuran hastalara yapılan müdahale ve tedaviler
hastalara ait dosya veya kartlara işlenir. Bu kayıtlar sağlık kuruluşunun arşivinde
beş yıl süre ile saklanır.
DÖRDÜNCÜ KISIM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim
Madde 34 — Sağlık kuruluşu Müdürlük tarafından oluşturulan denetim ekiplerince
düzenli olarak denetlenir. Şikayet, soruşturma ve Bakanlık Merkez Teşkilatı
veya Müdürlüğün talebi üzerine yapılacak olağan dışı denetimler hariç olmak
üzere, olağan denetimler en az 6 ayda bir yapılır. Denetimlerde EK-9 da gösterilen
Denetleme Formu kullanılır. Denetim ile ilgili bulgular ve sonuçlar Müdürlüğe
ait Teftiş ve Denetim Defterine yazılır.
Denetimler, denetim işlemi için görevlendirilen bir hekim, varsa uzman hekim
veya sertifikalı hekim olmak kaydıyla en az iki sağlık personeli tarafından
gerçekleştirilir.
Bu denetimlerde tespit edilen eksiklikler için, Denetleme Formunda eksikliğin
giderilmesi için verilecek süre sütununda belirlenen süreler verilir. Bu süre
içerisinde, belirlenen eksikliğini gidermediği tespit edilen sağlık kuruluşuna,
Denetleme Formunda eksikliğin devamında verilecek faaliyet durdurma süresinde
belirlenen süre boyunca faaliyet durdurması uygulanır. Bu şekilde faaliyeti
geçici olarak durdurulan sağlık kuruluşunun verilen süre sonunda; süresiz durdurulanın
ise, üç ay içerisinde eksikliklerini gidermediği tespit edildiği takdirde sağlık
kuruluşunun Uygunluk Belgesi geçersiz sayılarak iptal edilip geri alınır.
Denetimlerde bir sağlık kuruluşunda Denetleme Formundaki birden çok eksikliğin
aynı anda tespit edildiği durumlarda, eksikliklerin giderilmesi için tanınacak
süre veya eksiklikler giderilmediğinde uygulanacak faaliyeti durdurma süresi
olarak, süresi en uzun olan hüküm için belirlenen süre uygulanır.
Devir Durumu
Madde 35 — Bu Yönetmelikte belirtilen sağlık kuruluşlarının devredilmesi
halinde, devralanlar aynı zamanda denetimler neticesinde tespit olunan eksik
ve aksaklıklardan dolayı, devredenin sorumluluklarını da almış sayılır. Bu yüzden
önceden devredene verilen süre devralana da verilmiş sayılarak ek bir süre verilmez.
Devir alan kişiler; bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesi hükümlerine tabi olmak kaydıyla,
devir alacaklarına dair dilekçe ve 7 nci maddenin (a) ve (d) bentlerinde belirtilen
belgeler ile birlikte Müdürlüğe onbeş gün içerisinde başvururlar.
Yasaklar
Madde 36 — Bu Yönetmelik kapsamında olan sağlık kuruluşları ile kişiler
Yönetmelik hükümlerine ve aşağıda belirtilen hususlara uymak zorundadırlar:
a) Uygunluk belgesi almadan faaliyete geçilemez.
b) Sağlık kuruluşlarında, Personel Çalışma Belgesi düzenlenen hekimler ve diğer
sağlık personeli dışında hekim ve sağlık personeli çalıştırılamaz.
c) Hekim unvanı kazanmamış intörn, stajyer öğrenciler ve uzmanlık eğitimi gören
asistanlar, ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli izinleri olmayan Türk soylu
yabancı hekimler sağlık kuruluşunda çalıştırılamayacağı gibi; bir sağlık kuruluşunda
çalışan hekim ve diğer sağlık personeli başka bir sağlık kuruluşunda çalışamaz
ve çalıştırılamaz.
d) Sağlık kuruluşunun bünyesinde olmayan faaliyetler ve fiyatlar konusunda reklam
verilemez.
e) Sağlık kuruluşu bir şirket ise, şirketin faaliyetine giren diğer işler sağlık
kuruluşunda yapılamaz.
f) Aynı il hudutları içinde aynı isim altında ve aynı sayılabilecek bir isimle
birden fazla sağlık kuruluşu bulunamaz.
g) Sağlık kuruluşu, şubesinin tabelasında, şubede verilecek hizmetler dışında
asıl adresteki branşları belirtilemez.
h) Müdürlükçe adlarına Personel Çalışma Belgesi düzenlenmemiş hekim ve hekim
dışı sağlık personeli, her ne surette olursa olsun, sağlık kuruluşunda çalıştırılamaz.
i) Herhangi bir kamu kuruluşunda görev yapan ve aynı zamanda bir özel sağlık
kuruluşunda mesleğini serbest olarak da icra etmek isteyen sağlık personelinin,
çalışmak istediği özel sağlık kuruluşunun, kamu görevi yaptıkları kuruluş ile
aynı yerleşim yeri sınırları içerisinde olması şarttır.
j) Yerleşim yeri olarak, büyükşehir belediyesi olan yerlerde büyükşehir belediye
sınırları, diğer yerlerde ise belediye sınırları dikkate alınır. Bu kısıtlamanın
dışına, ancak haklı sebeplerin mevcudiyeti ve buna istinaden Müdürlüğün uygun
görüşü ve Valiliğin yazılı onayı ile çıkılabilir.
k) Hekim dışı sağlık personeli, başvuran kişi için hayati olan ve o an için
bir hekimin bulunamadığı acil durumlarda zorunlu ilk yardım ve tıbbi müdahaleler
hariç olmak üzere, hekim kararı ve talimatı olmaksızın, hangi surette olursa
olsun hastalara doğrudan tıbbi hizmet sunamazlar. Hekim dışı sağlık personelinin,
bu kurala aykırı olarak sunduğu hizmetlerden doğan neticelerden söz konusu personelin
kendisi ile birlikte, bu kararı ve talimatı veren hekim de sorumludur.
l) Sağlık kuruluşunun dış cephesinde bu Yönetmelikte belirtilen tabelalardan
başka bir tabela veya her ne şekilde olursa olsun tüketiciye yönelik olarak
kuruluş veya hizmetleri ile ilgili yazı, ilan ve reklam benzeri ibare bulundurulamaz.
m) Aynı il sınırları içinde, özel sağlık kuruluşu açmaya yetkili kişi ve kuruluşlar
tarafından daha önceden kullanılmış bir ticari unvan, başka kişi ve kuruluşlarca
açılacak sağlık kuruluşlarında kullanılamaz.
n) Özel sağlık kuruluşları, vatandaşın yanlış algılamalarının ve haksız rekabetin
önlenmesi amacıyla; resmi sağlık kuruluşlarınca kullanılan isimleri ticari isim
olarak kullanamaz ve tabelalarında belirtemezler.
o) Şirket ortakları içerisinde hekim dışında başka kişilerin bulunması halinde
sağlık kuruluşu faaliyet gösteremez.
p) Sağlık kuruluşları yukarıda belirtilen çalışma düzenine tam olarak uymak
ve Uygunluk Belgelerinde belirtilen süreler içinde öngörülen hizmetleri sunmak
zorundadırlar.
r) Sağlık kuruluşunda uzman hekim veya sertifikalı hekim bulunmadığı durumlarda
hiperbarik oksijen tedavisi uygulanamaz, çalışacak diğer hekimler hiperbarik
oksijen tedavisi uygulayamaz.
s) Sağlık çalışanları tarafından kullanılan önlük veya üniforma söz konusu kuruluşta
görev yapan sağlık dışı personel tarafından kullanılamaz.
Reklam, Tanıtım ve Bilgilendirme
Madde 37 — Sağlık kuruluşları çalışmalarına ticari bir görünüm veremeyecekleri
gibi; insanları yanıltıcı, paniğe sevk edici, yanlış yönlendirici, benzer nitelikteki
kuruluşlar ve çalışanları arasında rekabete yol açıcı davranışlarda bulunamazlar.
Ancak, sadece özel sağlık kuruluşuna başvuran hastaların kullanımına yönelik
olarak, temel olarak sağlığı geliştirici ve koruyucu nitelikte söz konusu sağlık
kuruluşunun faaliyet gösterdiği alan ile ilgili sağlık sorunları, bu sorunlardan
korunma veya sağlık sorunlarının kişide meydana getirdiği olumsuzlukların şahsi
tedbirler aracılığı ile giderilmesi veya azaltılması hakkında bilgiler içeren
yazılı veya görsel-işitsel eğitim materyalleri hazırlayabilirler.
Yürürlük
Madde 38 — Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 39 — Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.