KANSER ERKEN TEŞHİS VE TARAMA MERKEZLERİ YÖNETMELİĞİ
Resmi Gazete
Tarih: 14.12.2000; Sayı: 24260
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
Madde 1-
Bu Yönetmeliğin amacı; Sağlık Bakanlığına bağlı Devlet hastanelerine entegre
olarak veya Milli Savunma Bakanlığına bağlı kuruluşlar haricindeki diğer
kamu kurum ve kuruluşları ile özel hukuk tüzel kişiliklerince kurulmuş
bulunan ve kurulacak olan Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezlerinin kuruluş
ve çalışma esaslarının belirlenmesi ve kurulu olduğu il sınırları içinde
erken tanısı konulabilen kanser vakalarının belirlenmesi, kanser türlerinin
kontrol altına alınması, hizmet içi eğitim ve halk eğitimi yoluyla halkın
kanser konusunda bilgilendirilmesi, bilinçlendirilmesi ve kanserin morbidite
ve mortalitesinin azaltılması sağlanarak hizmet kalitesinin ve verimliliğinin
artırılmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir.
Kapsam
Madde 2-
Bu Yönetmelik, hastanelere entegre olarak kurulan "Kanser Erken Teşhis
ve Tarama Merkezleri" ile resmi ve özel kurumlarca kurulan ve kurulacak
olan merkezlerin açılışı, idari yapısı, yerleşimi, çalışmaları, hizmetlerin
planlama ve denetlenmesi konusundaki ilkeleri kapsar.
Dayanak
Madde 3-
Bu Yönetmelik, 181 sayılı Sağlık Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında
Kanun Hükmünde Kararnameye dayanılarak çıkarılmıştır.
Tanımlar
Madde 4-
Bu Yönetmelikte;
a) Bakanlık:
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığını,
b) Başkanlık:
Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığını,
c) Merkez:
Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezini,
d) Personel
Eğitimi: Kanserle Savaş Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenen program
çerçevesinde, katılımcıların çalıştıkları alanla ilgili teorik ve uygulamalı
olarak bilgi edindikleri eğitim programlarını,
e) Merkez Sorumlusu:
Kanser Erken Teşhis ve Tarama Merkezinden sorumlu olan hekimi, tanımlar.
İKİNCİ BÖLÜM
Merkezin Açılışı, İdari Yapı, Yerleşimi, Görevler
Merkezin Açılışı
Madde 5-
Başkanlık tarafından yapılan değerlendirmeler sonucu veya özel sağlık
işletmelerinin başvurusu üzerine, 9/3/2000 tarihli ve 23988 sayılı Resmi
Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan
Özel Sağlık Kuruluşları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerini yerine getiren
yerlerde Bakanlık Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğünün olumlu görüşü alınarak
Başkanlık tarafından açılış izni verilir.
İdari Yapı
Madde 6-
Merkezler, hastaneye entegre olarak kurulur. Merkezlerde, başkanlıkça
düzenlenen eğitimden geçmiş, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin (a) bendinde
belirtilen nitelik ve sayıda personel çalışır. Eğitimden geçmiş hekimlerden
biri, Bakanlığa bağlı hastanelere entegre olan merkezlerde Başhekimlikçe,
diğer merkezlerde ise yetkililerince merkez sorumlusu olarak görevlendirilir. Kurulu merkezler
bu Yönetmeliğin yayımlanmasını izleyen ilk iki ay içinde eğitilecek personelin
isim ve unvanlarını bildirerek, başkanlıktan personel eğitimi talebinde
bulunurlar.
Merkezin Yerleşimi
Madde 7-
Merkez en az üç muayene, kayıt arşiv ve personel, mammografi, ultrasonografi,
laboratuvar, bekleme salonu ve eğitim salonu olmak üzere en az sekiz oda
ile baybayan tuvaletlerinden oluşur.
Merkez Sorumlusunun Görevleri
Madde 8-a)
Merkez çalışmalarının, mevzuata ve bu Yönetmeliğe uygun olarak yürütülmesini
sağlamak,
b) Başkanlık
tarafından yapılan planlara uygun olarak, tanımlanmış risk gruplarına yönelik,
yılda en az bir defa tarama programı hazırlayarak uygulamak, hasta takiplerini
ve değerlendirmelerini yapmak,
c) Merkezin
yıllık çalışma planını hazırlayarak, Başkanlığa gönderilmesini sağlamak,
d) Merkezin
yıllık faaliyet raporlarını hazırlayarak, Başkanlığa gönderilmesini sağlamak,
e) Merkez personelinin,
sağlık riskleri yönünden korunma önlemlerini almak ve güvenli bir ortamda
çalışmalarını sağlamak,
f) Kanser ile
ilgili olarak Başkanlık tarafından onaylanmış eğitim materyallerinin dağıtılmasını
sağlamak, bu konuda hazırlanacak materyallerle ilgili öneriler hazırlamak,
hazırlatmak ve Başkanlığa gönderilmesini sağlamak,
g) Gerektiğinde,
çalışmaların daha etkin yürütülebilmesi için, Merkez içinde, Bakanlık Tedavi
Hizmetleri Genel Müdürlüğünün koordinesi ile Başkanlığın "uygundur" görüşü
alınarak alt birimler oluşturmak,
h) Merkezin
kurulu olduğu il sınırları içindeki gönüllü kuruluşlar, dernek ve vakıflarla
işbirliği yapmak ve Başkanlığı bilgilendirmek,
ı) Hizmet içi
eğitim ve halk eğitimi programı hazırlamak ve uygulamak,
i) Merkezde
çalışan personelin çalışmalarını organize etmek ve denetlemek.
Merkezde
Görev Yapacak Personel ve Nitelikleri
Madde 9-a)
Merkezde, Başkanlık tarafından düzenlenen personel eğitiminden geçirilmiş
en az bir patoloji, kadın-doğum, radyodiagnostik ve genel cerrahi uzmanı,
üç pratisyen hekim, bir tıbbi teknolog, iki hemşire, bir ebe, röntgen teknisyeni,
laboratuvar teknisyeni ile bir veri hazırlama ve kontrol işletmeni bulunur.
b) Merkezde
görevlendirilen uzman hekimlerin çalışma saatleri ve çalışma düzenleri,
çalışma programına göre merkez sorumlusu ve başhekim tarafından ortaklaşa
düzenlenir.
c) Diğer merkezlerde
uzman hekimlerin çalışma saatleri ve çalışma düzenleri Merkez Sorumlusu
tarafından düzenlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çalışma İlkeleri
Erken Teşhis
Madde 10-
Çeşitli sağlık birimlerinden sevkli olarak gelen ve/veya kendiliğinden
başvuran bireylerin genel muayenelerinin yapılarak, kanser yönünden riskli
vakaların teşhis için ileri merkezlere sevkinin yapılması sağlanır.
Tarama Hizmetleri
Madde 11-a)
Riskli gruplara yönelik Başkanlığın hazırladığı yıllık planlara uygun yılda
en az bir tarama programı yapmak ve uygulamak,
b) Yerel nedenlerle
gerek Bakanlığa yapılan başvurular, gerek ise kanser yönünden riskli bölge
ve gruplara yönelik olarak "Kanser Tarama" hizmetlerinin sunulması,
c) Taramalar
sonucunda şüpheli olguların ileri tetkik ve tedavi yapacak tedavi merkezlerine
sevklerinin yapılması, son durumları hakkında bilgi sahibi olunması,
d) Tarama çalışması
ile belirlenen hedef grupların periyodik taranmasıdır.
Takip ve Destek Çalışmaları
Madde 12-
Merkez, kanser şüphesi olan hastalar ile zamanında başvurmayan bireylerin
takiplerini yaparak, kanser tanısı alan hastalara olanaklar ölçüsünde sosyal,
ruhsal ve tıbbi destek sağlar.
Sosyal Dayanışma Çalışmaları
Madde 13-
Merkez, kanser konusunda halkın gönüllü katılımı ve yardımını sağlayarak,
bu konuda gerçek ve tüzel kişiler ve gönüllü kuruluşlarla işbirliği yapar
ve olanaklar ölçüsünde bunlara yardımda bulunarak yol gösterir.
Hizmet İçi Eğitimi
Madde 14-
Merkez, birinci basamak sağlık kurumlarında görev yapan hekimler başta
olmak üzere, tüm sağlık çalışanları için kanser konusunda korunma ve erken
tanı öncelikli olmak üzere, eğitim çalışmalarını, il sağlık müdürlüğü eğitim
ekipleri, üniversiteler, ilgili kurum ve kuruluşlardan uzmanlar ile ortaklaşa
oluşturarak uygular ve sağlık personelinin kanser konusundaki bilgilerinin
güncellenmesini ve sürdürülmesini sağlar.
Halk Eğitimi
Madde 15-
Kanser konusunda halkın bilgilendirilmesi, bilinçlendirilmesi, davranış
geliştirilmesi, kanserden korunma ve erken tanı amacıyla merkezde gerekli
eğitim ortamının oluşturulması, halkı aydınlatacak eğitim materyallerinin
hazırlanması ve eğitim çalışmalarında kullanılması merkez tarafından sağlanır.
Vaka Kayıtların Tutulması
Madde 16-
Tüm başvurular için hastane dosyalarının dışında ayrı dosyalar açılır
ve bunlar merkezde arşivlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çalışma Programları, Denetleme
Yıllık Çalışma Planı
Madde 17-
Merkezin üçüncü bölümde belirtilen çalışma ilkeleri doğrultusunda hazırlayacağı
yıllık çalışma planı her yıl aralık ayı ilk haftası içerisinde Başkanlığa
gönderilerek, alınan onayı takiben uygulamaya konulur.
Faaliyet Raporu
Madde 18-
Merkez faaliyet raporları her yıl ocak ayı ilk haftası içinde Başkanlığa
gönderilir.
Merkezin
Denetlenmesi
Madde 19-
En az yılda bir defa olmak üzere, gerekli olan durumlarda Bakanlık, merkezi
ve alt birimlerini işleyiş yönünden denetler.
Madde 20-
Yapılan denetimlerde, merkezlerin, bu Yönetmelik hükümlerine aykırı halleriyle
gerekli teşhis araç ve gereçlerin bulundurulmadığının tespiti halinde,
eksikliklerini tamamlaması için ilk seferinde altı ay, ikinci seferinde
üç aya kadar süre verilir.
Madde 21-
Gerekli uyarılara ve yirminci maddede sayılan önlemlere rağmen denetim
raporlarında belirtilen eksiğini tamamlamayan Bakanlığa bağlı merkezlerin
açılış izinleri iptal edilerek, araştırma için kullanılan araç ve gereçlerin
Başkanlık tarafından uygun görülen bir başka merkeze aktarılması
sağlanır.
Madde 22-
Gerekli uyarılara ve yirminci maddede sayılan önlemlere rağmen denetim
raporlarında belirtilen eksiklerini tamamlamayan özel işletmelere bağlı
merkezlerin açılış izinleri iptal edilerek, sorumluları hakkında yasal
işlemler başlatılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Geçici Hükümler, Yürürlük ve Yürütme
Geçici Madde
1- Bu Yönetmeliğin yayımlanmasından önce kurulmuş bulunan merkezler
hakkında bir defaya mahsus olmak üzere altı aya kadar eksiklerini tamamlama
süresi tanınır. Süresi içinde eksiğini tamamlamayan kuruluşlar hakkında
21 ve 22 nci maddelerde sayılan hükümler uygulanır.
Yürürlük
Madde 23-
Bu Yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 24-
Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı yürütür.